Krajobraz

Sycylia jest największą wyspą Morza Śródziemnego ulokowaną  mniej więcej po środku basenu. Kształtem przypomina trójkąt równoramienny, którego wierzchołek skierowany jest na zachód. Wyspa od Półwyspu Apenińskiego oddzielona jest wąską cieśniną Messyńską, od północy otoczona jest Morzem Tyrreńskim, od południa Morzem Śródziemnym, natomiast od wschodu Morzem Jońskim. Powierzchnia wyspy wynosi 25 462 km2, w tym 62% to wyżyny, 24% to góry, pozostałe 14% to niziny.

Do terytorium wyspy należą także archipelagi wysp:

  • Liparyjskich (Eolskich),
  • Egadzkich,
  • Pelagijskich
  • Ustica
  • Pantalleria

Wyspy Liparyjskie, inaczej wyspy Eolskie, usytuowane są niedaleko północnego wybrzeża Sycylii. W ich skład wchodzi grupa siedmiu większych wysp: Alicudi, Filicudi, Lipari, Panacea, Salina, Stromboli, Vulcano oraz mniejszych wysepek. Cały archipelag  stanowią góry i wulkany, dwa z nich wciąż czynne: Vulcano i Stromboli.

Wyspy Egadzkie to archipelag położony na wysokości miasta Trapani. W jego skład wchodzą górzyste wyspy: Favignana, Marettimo i Lavanzo, które 600 tys. lat temu były połączone z Sycylią, lecz wskutek podnoszenia się poziomu morza łączące je przesmyki znalazły się pod wodą.

Wyspy Pelagijskie są najbardziej oddalonymi od wybrzeża Sycylii wyspami. W ich skład wchodzą: Lampedusa, Linosa i Lampione.

 

Niziny zajmują zaledwie 14 % obszaru na wyspie. Największą z nizin jest Piana di Catania (Nizina Katańska), ciągnąca się od południowego zbocza Etny do podnóży  gór Monti Iblei. Odgrywa ona bardzo ważną rolę w gospodarce, gdyż przepływają przez nią większe rzeki: Simento, Dittaino, Gornalunga. Drugą, także urodzajną niziną jest Conca d’Oro (Złota Koncha), znajdująca się niedaleko Palermo.

Najwyższym wzniesieniem na Sycylii jest wulkan Etna, liczący 3323 metrów wysokości nad poziomem morza. Na północ od Etny wznosi się najrozleglejsza z wyżyn Sycylii – Appenino Siculo (Apeniny Sycylijskie). Podzielona jest na trzy różne części: północną, południową i wschodnią.

Wyżyny w północnej części rozciągają się aż na zachód. Należą do nich góry Caronie i Nebrodi, charakteryzujące się łagodnymi stokami i porośniętymi lasami. Najwyższym szczytem jest Monte Soro (1847 m. n.p.m.). W kierunku zachodnim góry Nebrodi przekształcają się w znacznie wyższe góry Madonie, gdzie najwyższym szczytem jest Pizzo Carbonara (1977 m. n.p9 Uształtowanie terenu.m.) Obszar pomiędzy Termini Imerse
a wybrzeżem Trapani charakteryzuje się łagodnymi wyżynami, oddzielonymi obszernymi depresjami. Znajdują się tu trzy główne masywy górskie: Monti di Termni Imerse, Monti di Trapani, Monti di Palermo.

Część południowa przekształca się w rozległy i suchy płaskowyż, który charakteryzuje się występowaniem siarczanów. Tereny te rozciągają się aż do Marsali i Caltanisetty. W południowo wschodniej części Sycylii znajduje się rozległe pasmo Monti Iblei, o wysokościach do 1000 m. n.p.m.

We wschodniej części, pomiędzy Mesyną i Patti znajdują się góry Monti Peloritani, których najwyższym wzniesieniem jest Montagna Grande (1374 m.n.p.m.). Wyżyny te utworzone są ze skał kwaśnych o stromych, poszarpanych stokach.

Okresowe opady na wyspie spowodowały że sieć hydrograficzna Sycylii jest dość uboga. Rzeki na wschodzie kraju mają rwący nurt ze względu na ukształtowanie terenu, natomiast na zachodzie płyną wolniej. Najważniejsze rzeki to:

  • Simeto (113 km), która wypływa z gór Nebrodi, przepływa przez Nizinę Katańską
    i uchodzi do Morza Jońskiego.
  • Alcantara (53 km), której źródła znajdują się w górach Nebrodi, płynie na wschód skalistą doliną na północ od Etny i uchodzi do Morza Jońskiego.
  • Salso (144 km) najdłuższa rzeka Sycylii, która wypływa z gór Madonie na północy wyspy i uchodzi do Morza Śródziemnego .

Jezior na wyspie jest bardzo mało. Wyspa pozbawiona jest naturalnych zbiorników, a na ich miejscu powstaje wiele sztucznych stawów i niewielkich oczek wodnych tzw. bivieri i pantani.